Ku saabsan tahay dugsiyada iswiidhishka

skolverket.se

Waa maxay dugsiga aasaasiga ee ardeyda maskaxdooda gaabiso?

Quseeyso carruurta da’dooda tahay 7 ilaa 15 sano:

Soo kobiyeeyso warqada warbixinta

nyanlanda-sarskola-01.jpg

Dugsiga aasaasiga ee ardeyda maskaxdooda gaabiso waa inuu siiyaa ardeyda aanu caqligoodu dhameystirneen waxbarasho ku habboon ardey kasta inta awoodiisa ah. Waxbarashadu waa iney siisaa ardeyga aqoon guud iyo qiimaha bina’aadamka, horumarinta kalsoonida shaqsiga, wax la wadaagida bulshada iyo aasaas wanaagsan si uu nolosha bulshada uga qeyb-qaadan karo. Dugsiga aasaasiga ee ardeyda maskaxdoodu gaabiso wuxuu ka kooban yahay maaddooyin ama dhowr maaddo oo kala duwan. Waxbarashada waxa xitaa kamid ahaan kara maaddooyinka ku qoran dugsiga aasaasiga qorshaha koorsooyinka.

Dugsiga tababarka

Qeyb kamid ah dugsiga aasaasiga ee ardeyda maskaxdoodu gaabiso waxa la dhahaa dugsiga tababarka. Dugsiga tababarka waxaa loogu talagalay ardeyda aan awoodin in ay bartaan dhammaan maaooyinka ama qeyb ka mid ah waxbarashada maaddooyinka. Dugsiga tababarka kama koobna maadooyin ee wuxu ku dhisan yahay shan mawduuc:

  • Hawlaha bilicda 
  • isgaarsiinta 
  • Dhaqdhaqaaqa xubnaha jirka 
  • dhaqdhaqaaqa nolol maalmeedka 
  • garashada nolosha

Yaa dhigta dugsiga aasaasiga ee ardeyda maskaxdoodu gaabiso?

Carruurta aanu caqligoodu dhameystirneen waxa loo qorsheeyay dugsiga aasaasiga ee ardeyda maskaxdoodu gaabiso, oo wuxu gali booska dugsiga aasaasiga.

Waa sidee qaabka loo shaqeeyaa?

Dugsiga aasaasiga ee ardeyda maskaxdooda gaabiso waa inuu siiyaa ardeyda aanu caqligoodu dhameystirneen waxbarasho ku habboon ardey kasta inta awoodiisa ah. Waxbarashadu waa iney siisaa ardeyga aqoon guud iyo qiimaha bina’aadamka, horumarinta kalsoonida shaqsiga, wax la wadaagida bulshada iyo aasaas wanaagsan si uu nolosha bulshada uga qeyb-qaadan karo. Dugsiga aasaasiga ee ardeyda maskaxdoodu gaabiso wuxuu ka kooban yahay maaddooyin ama dhowr maaddo oo kala duwan. Waxbarashada waxa xitaa kamid ahaan kara maaddooyinka ku qoran dugsiga aasaasiga qorshaha koorsooyinka.

Qeyb kamid ah dugsiga aasaasiga ee ardeyda maskaxdoodu gaabiso waxa la dhahaa dugsiga tababarka. Dugsiga tababarka waxaa loogu talagalay ardeyda aan awoodin in ay bartaan dhammaan maadooyinka ama qeyb ka mid ah waxbarashada maaddooyinka. Dugsiga tababarka kama koobna maadooyin ee wuxu ku dhisan yahay shan mawduuc:

  • Hawlaha bilicda
  • isgaarsiinta 
  • Dhaqdhaqaaqa xubnaha jirka
  • dhaqdhaqaaqa nolol maalmeedka 
  • garashada nolosha

Sidee loo bixiyaa shahaadada?

Ardeyga markuu dhammeeyo dugsiga aasaasiga ee ardeyda maskaxdoodu gaabiso waxa la siin caddeyn ku saabsan waxbarashada ay dhigteen. Hadii ardeyga ama waalidka ardeygu ay soo dalbadaan waxa caddeynta waxbarashada loogu dari qiimeyn aqoonta ardeyga ah. Qiimeynta aqoonta ardeyga waxey ku saabsanaan fursadaha ardeyga u furan hadii uu waxbarasho sii dhiganayo.

Hadii ardeyga ama waalidka ardeygu soo dalbadaan waxa ardeyga laga siin shahaado maadooyinka lagu dhigo dugsiga aasaasiga ee ardeyda maskaxdoodu gaabiso, hal mar lixdii biloodba laga bilaabo fasalka 6-aad ilaa dhammaadka xilliga dayrta fasalka 9-aad iyo mar kasta oo maaddo la soo gabagabeeyo. Shahaado ahaan waa in la isticmaalaa darajooyinka A, B, C, D ama E . Ta ugu sareysaa waa A, tan ugu hooseysaana waa E. Ardeyga aan buuxin shuruudaha shahaadada E ee maaddada uu dhigtay, wax shahaado ah looma qorayo.

Wada hadalka horumarinta ardeyga

Ugu yaraan halmar lixdii bilood waa inuu ardeyga, macallinka iyo ardeyga waalidkiisa isla kulmaan si ay uga wada hadlaan xaalada dugsigu sida ay tahay iyo siduu ardeygu ugu qanacsan yahay. Arrintaan baa waxa loogu magacaabaa wada hadalka horumarinta ardeyga. Wada hadalku waa inuu sawir balaaran ka bixiyaa horumarka aqoonta iyo ka xaga bulshada ee ardayga.

Wada hadalku waa inuu noqdaa mid ku saabsan sidii uu dugsigu u caawin lahaa ardeyga ee uu u dhiiri gelin lahaa horumarkiisa. Wada hadalku wuxu u yahay ardeyga iyo waalidka fursad ay wax ku saameeyn karaan oo ay mas’uul ka qaadi karaan ardeyga waxbarashadiisa.

Fasalada aan shahaadada la bixin ardeyga waxa la siin qoraalka qorsheynta horumarinta shaqsiga, oo waxa la qoraa hal mar sanad dugsiyeedkiiba. Qoraalka qorsheynta horumarinta shaqsiga waa in ay ku qornaadaan qiimeyn kaas oo qorshaha mustaqbalka quseeya.